wtorek, 17 listopada 2026

Gaz w zamkniętym zbiorniku


















PYTANIA I ZADANIA

1. Wytłumacz, dlaczego spośród ciał w różnych stanach skupienia
    gazy mają najmniejszą gęstość.

2. Zastanów się, od czego zależy gęstość ciała stałego.

3. Wyjaśnij, dlaczego gaz całkowicie wypełnia zbiornik, w którym
    się znajduje, a ciecz nie.

4. Wyjaśnij, dlaczego wraz ze wzrostem temperatury rośnie 
    ciśnienie powietrza w dętce rowerowej.

5. Dlaczego na większości dezodorantów zamieszczone jest 
    ostrzeżenie przed ogrzewaniem do wysokiej temperatury?

 

Różnice w budowie ciał stałych; cieczy i gazów

 
















PYTANIA I ZADANIA




poniedziałek, 16 listopada 2026

Przewodniki i izolatory

 


    Wiadomo, że każdy atom składa się z jądra i otaczających 
go, będących w nieustanym ruchu, elektronów. Istnieje pewna
grupa ciał (są to przede wszystkim metale), w których zewnętrzne
- najbardziej odległe od jądra - elektrony są luźno związane 
z atomami.






        Wewnątrz kawałka metalu złożonego z wielu atomów elektrony
mają swobodę ruchu w całej objętości danego ciała.  



        Nazywamy je elektronami swobodnymi. Ciała, w których 
znajdują elektrony swobodne, nazywać będziemy przewodnikami.


    Inną grupę stanowią ciała, w których nie ma elektronów
swobodnych, tzn. takie ciała, w których wszystkie elektrony
związane są z jądrami atomowymi.

    


Tak zbudowane ciała nazywamy izolatorami.




















PYTANIA I ZADANIA

1. Plastikową rurę od odkurzacza można naelektryzować,
    trzymając ją w czasie pocierania bezpośrednio w ręce.
    Wyjaśnij, dlaczego w ten sposób nie można naelektryzować
    rury metalowej.
2. Co jest lepszym przewodnikiem? Liść świeży czy uschnięty?
    Drewno mokre czy suche? (wyjaśnij dlaczego)
3. Czym różnią się w budowie wewnętrznej przewodniki i izola-
    tory? Podaj przykłady przewodników i izolatorów.





czwartek, 12 listopada 2026

Siły wzajemnego oddziaływania ciał naelektryzowanych

 








  1. Zmienia się ładunek kuli pierwszej.

    q1 (μC)

    1

    2

    3

    4

    5

    F (N)








  2. Zmienia się ładunek kuli drugiej.

    q2 (μC)

    2

    4

    6

    8

    10

    F (N)








  3. Zmienia się odległość między środkami kulek


    r (cm)

    10

    9

    8

    7

    6

    F (N)









Wyniki doświadczenia pozwalają wyciągnąć wniosek, 
że ...


    






PYTANIA I ZADANIA 

  1. Narysuj wektory obrazujące siły wzajemnego oddziaływania 
    dwóch kulek naelektryzowanych (zgodnie z trzecią zasadą 
    dynamiki
    ):
  • jednoimiennie,
  • różnoimiennie,
        umieszczonych w małej i dużej odległości od siebie.

    2. Dlaczego łatwiej oderwać elektron walencyjny od atomu,
        który ma kilkadziesiąt elektronów, niż od atomu, który 
        ma kilka elektronów.

    3. Dwie naelektryzowane kulki przyciągają się siłą o wartości
        3 N.
  • Jaka będzie wartość siły przyciągania, gdy ładunek jednej 
    kulki wzrośnie dwukrotnie, a drugiej - trzykrotnie?
  • Jak zmieni się wartość tej siły, jeżeli odległość między 
    ładunkami wzrośnie dwukrotnie?  


czwartek, 5 listopada 2026

Siły międzycząsteczkowe

 
























PYTANIA I ZADANIA
  1. Dlaczego ciała stałe i ciecze nie rozpadają się samorzutnie na oddzielne cząsteczki?
  2. Dlaczego ściskanie i rozciąganie ciał jest połączone z pokonywaniem sił? Co to są za siły?
  3. Przekrój na połowę ziemniak lub jabłko. Przyciśnij rozcięte kawałki jeden do drugiego. Wyjaśnij, dlaczego się one nie rozpadają?


Elektryzowanie ciała przez tarcie i dotyk

 

















PYTANIA I ZADANIA
  1. Z ilu cząstek elementarnych składają się atomy? Jak nazywają
    się te cząstki?

  2. Które cząstki elementarne posiadają ładunki elektryczne?
    Jak nazwano te ładunki?

  3. Opisz wzajemne oddziaływanie ładunków elektrycznych 
    elektronu i protonu.

  4. Co nazywamy jonami?




poniedziałek, 2 listopada 2026

Cząsteczkowa budowa ciał








































PYTANIA I ZADANIA
  1. Z jakich elementów zbudowane są wszystkie ciała?
  2. Jakie doświadczenia potwierdzają cząsteczkową budowę ciał?
  3. Jaki jest tor ruchu cząsteczek gazu? Co to znaczy, że ruch cząsteczek gazu jest bezładny?
  4. Cząsteczki w gazach ulegają nieustannym wzajemnym zderzeniom. Jaki wpływ mają te zderzenia na ruch cząsteczek?